MATBAACILIK TARİHİ

15.yüzyılda bir kuyumcu ustası olan Gutenberg, bu zamana kadar gelişen baskı ekipmanlarının eksikliklerini 
bulmuş, o hataları gidererek şimdiki tipo tekniğini geliştirmiştir. 19.yüzyılın sonlarına kadar bu sistem 
makineleşerek devam etti.

1900'lerin başında ise matbaacılıkta yeni bir devir açıldı. 1904 yılında ofset baskı tekniği Amerikalı 
Ira W.Rubel tarafından bulundu. İlerleyen yıllardan günümüze kadar ofset teknolojisi çok gelişti ve 
günümüzde digital baskı dediğimiz teknolojiye kadar ulaştı.Bu gelişmede bilgisayar teknolojisi de çok 
etkili oldu.İlk zamanlar ofset hazırlıkta ve matbaa makinelerinin kumanda kısımlarında kullanılan 
bilgisayarlar,şu anda sektörün vazgeçilmez parçası olmuşlardır.İnsan ihtiyaçlarındaki sınırsızlığa 
karşı baskı teknolojisi de ofsette kalmamış, insanların tüm yöndeki baskı ihtiyaçlarını karşılamak 
için çeşitli baskı yöntemleri ortaya çıkmıştır.

Baskı tekniklerini günümüzde 6 ana gruba ayırabiliriz. 

1. Tipo (Yüksek) Baskı 
2. Serigrafi (Elek) Baskı 
3. Ofset Baskı 
4. Flesko Baskı 
5. Tifdruk (Çukur) Baskı 
6. Digital Baskı 
   

İLK TÜRK MATBAASI 

İBRAHİM MÜTEFERRİKA VE OSMANLI’DA İLK MATBAA 

Türk matbaacısı olan İbrahim Müteferrika, 
1674 yılında Macaristan’ın Kolojvar kentinde doğdu. Protestan bir Macar ailesinin oğlu olan İbrahim 
Müteferrika İlahiyat öğrenimi gördüğü sırada Türklere esir düştü. İstanbul’a getirildi ve Müslüman oldu. 
Osmanlı Devleti’nde (vezirlerin emirlerini ilgililere duyurma görevi) müteferrikalık yaptı. Dil bilmesinden
dolayı başka devletlerle olan müzakere heyetlerinde bulundu. Bir süre, Türkiye’ye davet edilmiş bulunan 
Macar beyi F.Rakoezi’nin hizmetine verildi.
Macaristan’daki öğrenimi sırasında basım ve hak işlerini de öğrenmiş bulunduğundan bir matbaa kurmayı 
amaç edindi. 1719-1720 yılları arasında matbaayı kurdu. İbrahim Müteferrika’nın bu teşebbüsüne karşı çıkan 
din taassubunun yenilmesinde, Damad İbrahim Paşa’nın büyük yardımı oldu. Bununla birlikte, matbaanın 
açılmasına ancak dini olmayan eserler basmak şartıyla fetva verildi. 16 Aralık 1727’de ilk matbaa 
faaliyete geçti. Bu matbaada basılan ilk önemli eser Vankulı Lugati’dir. Bundan başka 16 önemli 
eser ve bazı haritalar da basıldı. İbrahim Müteferrika’nın matbaası tarihteki ilk Müslüman 
Türk matbaasıdır. Fakat Türkiye’de gayrimüslimlerin daha önce açmış bulundukları matbaalar vardır.

MATBAACILIKTA ATILAN TEMEL ADIMLAR : 

• Matbaacılık Gutenberk tarafından icat edildi (1440) 
• Alman Alois Senefelder tarafından taş baskı icat edildi (1796) 
• Louis Robert tarafından ilk kağıt makinesi icat edildi (1799) 
• İlk çinko baskı, Alois Senefelder tarafından yapıldı (1805) 
• İlk baskı makinesi Frederickoenig tarafından yapıldı (1812) 
• Fransız Joseph Niepce fotografiyi icat etti (1822) 
• Fransız Alfons Louis Poitevin tarafından ışık baskı icat edildi (1855) 
• Amerikalı William Bullock tarafından rotasyon icat edildi (1860) 
• Alman Joseph Albert tarafından ışık baskı makinesi icat edildi (1871) 
• Fransız Voirin tarafından Teneke baskı icat edildi (1879) 
• İlk dizgi makinesi Ottmar Mergenthaler tarafından icat edildi (1884) 
• Alman Hermann ve Amerikalı Ruber tarafından ofset baskı icat edildi (1905) 
• Fransız Augusteve Louis Jean tarafından renkli fotoğraf icat edildi (1907) 
• Amerikalı Chester F.Carlson tarafından xero-grafi icat edildi (1938)